Groot-Ammers, een inleiding

Groot-Ammers, zo op het eerste oog een lintdorp aan de Lek, kijkt hoog vanaf de dijk op het water van deze druk bevaren rivier.
Ogenschijnlijk kleine dijkhuisjes rusten bij nadere beschouwing op enorme onderhuizen.
Andere dijkhuisjes lijken de beschutting van de dijk te koesteren.

Het dorp Ammers ontstond in de polder Gelkenes, op de rechteroever van de Ammers, een klein moerasriviertje.
Tot 1986 was Groot-Ammers een zelfstandig gemeente. Het gebied ervan viel samen met het grondgebied van de Middeleeuwse Heerlijkheid Liesveld.
De oostgrens van de Heerlijkheid Liesveld vormde in de Middeleeuwen ook de grens tussen het graafschap Holland en het Sticht (Utrecht).
De Heerlijkheid Liesveld strekte zich uit over de ambachten Gelkenes en Ammers-Graafland. In een handvest Langerak uit 1253 komen we deze namen al tegen.
Gelkenes werd waarschijnlijk al voor 1200 ontgonnen. 

In oude documenten komen we Groot-Ammers nogal eens tegen:
Allereerst stond hier een van de beste kastelen van ons land: het slot van de heren van Liesveld.
En in de tweede plaats speelde Groot-Ammers in de waterlozingsgeschiedenis een grote rol.